De verwachting is dat de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen (BAZ) in 2030 ingaat. Het is logisch dat je hier als ondernemer vragen over hebt. Om die vragen te beantwoorden, lees je hier hoe de AOV werkt, wat de kosten zijn voor een AOV als zzp’er, hoe de aftrek werkt én wat je nu al moet regelen. Deze blog wordt je aangeboden door Insify.
1
Een AOV is een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Je betaalt maandelijks premie aan een verzekeraar. Word je ziek of raak je op een andere manier arbeidsongeschikt? Dan keert de verzekeraar een bedrag aan je uit. Zo heb je toch nog inkomen. Er zijn twee manieren waarop een AOV uitkeert:
Mensen in loondienst hebben automatisch recht op een uitkering via hun werkgever en de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Als zzp’er regel je dit zelf via een AOV. Doe je dat niet? Dan moet je bij uitval terugvallen op je spaargeld, een broodfonds of zit je zonder inkomen.
2
Een AOV zal hoe dan ook verplicht worden als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting (afgezien van een paar uitzonderingen). Het is dus slim om je er in te verdiepen. Zo heb je als zzp’er zekerheid voor de lange termijn, ook als je langdurig uitvalt. Wel kunnen een broodfonds of spaargeld helpen in de overbrugging van de wachttijd.
Wat is wachttijd?
De wachttijd is hoelang je ziek moet zijn voordat je uitkering begint. Bij de BAZ is dat altijd twee jaar. Stel: je valt morgen uit. Dan ontvang je de eerste twee jaar niets. Maar je vaste lasten lopen gewoon door. De wachttijd zul je zelf moeten overbruggen. Bij een particuliere AOV, van bijvoorbeeld Insify, bepaal je zelf wanneer de uitkering ingaat en kun je de wachttijd veel korter maken. Over de verschillen tussen de verplichte AOV en de particuliere AOV lees je later meer!
Wat is een broodfonds?
Als je lid wordt van een broodfonds, sluit je je aan bij een groep andere zzp’ers. Jullie schenken elkaar geld als iemand ziek wordt. Wel zijn er een paar beperkingen: de uitkering stopt na een paar jaar en de pot is niet oneindig. Bovendien telt een broodfonds in de plannen voor de verplichte AOV niet mee als bewijs dat je verzekerd bent. Je zal dus uiteindelijk alsnog een AOV moeten afsluiten. Omdat een broodfonds na één maand al uitkeert, kan het wel helpen om de wachttijd van de AOV financieel te overbruggen.
Spaargeld gebruiken
Zelf sparen is natuurlijk ook een optie om de wachttijd te overbruggen, maar telt niet als vervanging voor de AOV.
3
In maart 2026 is het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen (BAZ) ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel moet nog door zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden goedgekeurd, maar door afspraken met de EU moet dit voor 31 augustus 2026 gebeuren.
De verplichte AOV geldt voor alle ondernemers die inkomstenbelasting afdragen (en geen extra baan in loondienst hebben) en gaat waarschijnlijk in 2030 in. Dat lijkt nog ver weg, maar als ondernemer wacht je liever niet tot het zover is. Dat komt door de peildatum. Dit is de datum waarop de overheid bekijkt of je al een particuliere AOV hebt, waardoor je niet hoeft over te stappen naar de publieke regeling.
Let op: de peildatum valt waarschijnlijk in 2026. Wil je zelf bepalen hoe jouw AOV eruitziet? Dan moet je dus vóór deze datum een particuliere AOV geregeld hebben die gelijkwaardig is aan de verplichte overheidsvariant.
Kun je geen particuliere AOV afsluiten, bijvoorbeeld door bestaande gezondheidsredenen? Dan is de BAZ juist een uitkomst. Omdat de overheid wil dat alle werkenden in Nederland een basisvangnet hebben, heeft de BAZ een acceptatieplicht: er geldt geen medische keuring en geen leeftijds- of beroepsuitsluiting.
Dit zijn de belangrijkste punten van het wetsvoorstel voor de BAZ:
4
Als je de BAZ met een particuliere AOV voor zzp’ers vergelijkt, zie je al snel waar het verschil zit. De BAZ is een basisvangnet en dekt het minimum. Meer krijg je niet. Voor veel zzp’ers is dat niet genoeg om de vaste lasten te betalen. Tel daarbij op dat de BAZ pas na twee jaar uitkeert en alleen geldt als je geen vervangend werk kunt doen. Een particuliere AOV biedt meer mogelijkheden: een hogere dekking, kortere wachttijd en meer keuzevrijheid.
Je kunt vrijstelling van de verplichte AOV aanvragen als je vóór de peildatum al een particuliere AOV hebt die minimaal gelijkwaardig is aan de BAZ. Maar ja, wanneer is die peildatum nou precies? Daarom kun je het beste nu al je opties bekijken en voor zekerheid kiezen.
Dit zijn alle verschillen tussen de verplichte AOV (BAZ) en de particuliere AOV:
BAZ (verplicht) | Particuliere AOV | |
Dekking | Maximaal 70% van je winst met het minimumloon als plafond | Tot 80% van je inkomen |
Premie | 5,4% van je winst, maximaal €171/mnd | Afhankelijk van leeftijd, beroep en dekking |
Wachttijd | 2 jaar | Vanaf 1 maand mogelijk |
Medische keuring | Nee | Ja, afhankelijk van verzekeraar |
Uitkering tot | AOW-leeftijd | AOW-leeftijd (afhankelijk van polis) |
Opt-out | Nee (tenzij gelijkwaardige particuliere AOV) | Ja, mits minimaal gelijkwaardig aan de BAZ |
Rekenvoorbeeld: de premie van de BAZ berekenen
Stel: je hebt een winst van €50.000 per jaar. Om de AOV-premie als zzp’er te berekenen neem je 5,4% van €50.000 = €2.700 per jaar, oftewel €225 per maand. Maar de premie is afgetopt op €171 per maand, dus je betaalt nooit meer dan dat. Je uitkering wordt maximaal het wettelijk minimumloon (bruto rond €2.070 per maand in 2026), maar pas na twee jaar uitval.
Met een particuliere AOV kun je een hogere uitkering verzekeren, een kortere wachttijd kiezen en meer maatwerk regelen. De premie wordt dan wel hoger, maar de dekking sluit beter aan op je werkelijke inkomen.
Wat de beste AOV voor jou is, hangt af van je inkomen, je beroep en hoeveel risico je wil dragen. Insify kan je helpen om de afweging te maken.
5
De fiscale behandeling van een AOV hangt af van welke variant je hebt.
Periodieke AOV (maandelijkse uitkering)
De premie die je betaalt is aftrekbaar. Niet als zakelijke kosten, maar als ‘uitgave voor inkomensvoorzieningen’ in je aangifte inkomstenbelasting. Dat scheelt direct in je belastingbedrag.
Als je later een uitkering ontvangt, geef je die op als ‘inkomsten uit vroegere dienstbetrekking’. De verzekeraar houdt loonbelasting in, net zoals bij een salaris. Die ingehouden loonbelasting wordt verrekend met je aangifte inkomstenbelasting.
AOV met uitkering ineens
Hier geldt de omgekeerde regel: de premie is niet aftrekbaar. Maar de uitkering die je ontvangt, hoef je ook niet op te geven als inkomen. Het bedrag telt wel mee voor je vermogen in Box 3.
Twijfel je welke variant voor jou het beste uitpakt? Vraag dan een verzekeraar, zoals Insify, om advies.
6
Praktische tips:
7
De verplichte AOV komt eraan. Wanneer precies weten we nog niet, maar de peildatum nadert. Als je nu al een particuliere AOV afsluit die voldoet aan de BAZ-eisen, kun je straks vrijgesteld worden van de collectieve regeling en heb je zelf de regie over je dekking.
Kees de Boekhouder helpt je met je aangifte en aftrekposten. Insify regelt je AOV. Door deze samenwerking ben je compleet beschermd.
Wil je weten wat de beste keuze is voor jouw situatie? Lees meer op de website van Insify en bereken gelijk je premie.
Product Manager AOV bij Insify
Nicole is actuarieel expert met jarenlange ervaring in pricing, risico en strategie binnen de verzekeringssector. Bij Insify zet ze die kennis in voor zzp’ers en ondernemers: zonder gedoe een goed vangnet regelen, zodat zij zich kunnen richten op waar ze het beste in zijn — ondernemen.
Ben je na het lezen van deze blog benieuwd naar hoe Kees de Boekhouder dagelijks ondernemers helpt met hun boekhouding? Plan dan een vrijblijvend gesprek met ons in!
Kees de Boekhouder
“Makkelijk en overzichtelijk boekhoudprogramma met vriendelijke en behulpzame medewerkers”
(127 reviews)
De aangifte moet in principe vóór 1 mei binnen zijn bij de Belastingdienst, tenzij jij of je boekhouder uitstel heeft aangevraagd.
De jaarrekening bestaat uit een balans en winst & verliesrekening. Je kunt deze zelf opstellen of dit laten doen door een boekhouder.
Als je zzp’en combineert met loondienst, of pas bent begonnen als zzp’er en ook nog in loondienst hebt gewerkt gedurende het jaar, dan zou je het beste de helft apart kunnen houden van de gemaakte winst. Wanneer je alleen werkzaam bent als zzp’er, hoef je een stuk minder opzij te zetten. Je boekhouder kan dit het beste voor je inschatten.
Ja, als particulier kun je uitstel aanvragen tot 1 september van hetzelfde jaar; een boekhoudkantoor mag uitstel aanvragen tot 1 mei van het volgende jaar.
Plan een vrijblijvend, digitaal kennismakingsgesprek met ons in.
